Hypermobiel Leven

Handtherapie en Spalken

Handtherapie en Spalken

Instabiele gewrichten in handen en vingers zijn bij HSD veelvoorkomend. Ze kunnen leiden tot pijn, vermoeidheid, slechte grijpkracht en moeite met dagelijkse handelingen zoals schrijven, typen, koken of het vasthouden van voorwerpen. Handtherapie en het gericht inzetten van spalken kunnen daarbij een belangrijke rol spelen.

Wat doet een handtherapeut?

Een handtherapeut is een gespecialiseerde ergotherapeut of fysiotherapeut met aanvullende opleiding op het gebied van handen, polsen en onderarmen. Bij HSD kan  de handtherapeut zich richten op:

 

  • Beoordelen van gewrichtsstabiliteit, kracht en beweegpatronen in handen en polsen
  • Adviseren over beschermende bewegingstechnieken bij dagelijkse activiteiten
  • Aanmeten en aanpassen van spalken op maat
  • Oefeningen voor spierkracht en coördinatie gericht op de kleine handgewrichten
  • Advies over hulpmiddelen en aanpassingen in werk- of thuisomgeving specifiek gericht op handen

Soorten oefeningen in handtherapie

Oefeningen die gericht zijn op de kleine handgewrichten zijn een wezenlijk onderdeel van de behandeling. Voorbeelden zijn:

 

  • Grijp Krachttraining: opbouw van greep- en knijpkracht met aandacht voor het vermijden van eindstandige overstrekking
  • Pinch-training: gerichte oefeningen voor duim-vinger kracht bij activiteiten die een fijne grip vereisen
  • Functionele oefeningen: activiteiten die aansluiten bij dagelijks gebruik, zodat kracht en coördinatie worden geoefend in realistische situaties

 

Net als bij andere vormen van fysiotherapie en ergotherapie bij HSD geldt: het is belangrijk om niet tot voorbij de pijn- of vermoeidheidsgrens te oefenen.

Spalken bij hypermobiele handen

Ik wou dat ik kon zeggen dat als je oefent dat dat alle stabiliteit verbetert in je handen. Helaas bij mijn eigen afspraak met een handtherapeut kwam al gauw al naar voren dat er op veel plekken geen spieren zitten die de stabiliteit kunnen verbeteren. Daarom kunnen spalken wel helpen. Spalken zijn hulpmiddelen die een gewricht ondersteunen of de beweegrichting beperken. Bij hypermobiliteit worden ze ingezet om overstrekking te voorkomen, stabiliteit te bieden tijdens belasting, en pijn te verminderen. 

 

Er zijn grofweg twee categorieën spalken die bij HSD worden gebruikt: commercieel verkrijgbare spalken en op maat gemaakte spalken. Waarbij van de op maat gemaakte spalken je nog de zilversplinten hebt. 

Commercieel verkrijgbare spalken zijn spalken die je in de winkel kan kopen. Standaard spalken die vaak in verschillende maten verkrijgbaar zijn maar niet op maat gemaakt zoals: 

 

  • Polsorthesen: bieden ondersteuning bij instabiliteit van het polsgewricht, bijvoorbeeld bij schrijven, typen of dragen. Gebruikt voor momenten van belasting, niet als permanente ondersteuning.
  • MCP-spalken: ondersteunen de knokkels van je vingers bij overextensie
  • Duimspalk: een bredere spalk vorm die zowel het CMC- als MCP-gewricht (bovenste en onderste gewricht) van de duim stabiliseert; wordt soms ingezet bij aanhoudende duimklachten

 

Voor optimale pasvorm en correcte werking is aanpassing of aanmeting door een handtherapeut echter sterk aan te bevelen, zeker bij hypermobiliteit waarbij een slecht passende spalk eerder meer dan minder klachten kan geven. Daarnaast en zeker bij langdurig gebruik kan soms een op maat gemaakte spalk beter zijn.